Owocowe pokrywki

           I znów trochę oswajania, tym razem ze sklepu gospodarczego. Czasami można odnaleźć tam prawdziwe skarby do wykorzystania w pracy z dziećmi.
         Pokrywki z obrazkami owoców i warzyw można wrzucać do pudełka z przygotowanym wcześniej otworem, usprawniając koordynację wzrokowo-ruchową oraz zdolności manipulacyjne. Albo kategoryzować – oddzielać warzywa od owoców, nazywając przy tym poszczególne i rozwijając w ten sposób mowę czynną.
             Jeśli dziecko nie jest gotowe – może tylko wskazywać – poszerzając swoją wiedzę o świecie, słownictwo bierne i rozumienie.
             Przy każdym z tych ćwiczeń mały człowiek oswaja się z wyglądem owoców i warzyw po to, by chętniej próbować nowych, czasem dziwnie wyglądających produktów.

Bardzo polecamy 🙂

Szydełkowane warzywa

Tak jest! : ) Gromadzę wszystko, co może się przydać, by wesprzeć dziecko na etapie neofobii pokarmowej. Oto moje zdobycze.

Czym jest neofobia?
Na pewno nie jest zaburzeniem – to naturalny etap, który może (ale nie musi) wystąpić w rozwoju dziecka około 2 roku życia. Dotyka on około 50-70% dzieci, a jego nasilenie może być różne, w zależności od predyspozycji genetycznych, ale również wrażliwości sensorycznej dziecka.

 

 

Na czym to polega?

          Neofobia pokarmowa to odmowa spróbowania i zjedzenia pokarmu już na sam jego widok. Wystarczy, że dziecko spojrzy i wie, czy chce konkretny produkt zjeść czy nie. Warto zatem pamiętać, że najważniejszym zmysłem oceniającym jedzenie u tak małego dziecka, jest właśnie wzrok.

           To okres przejściowy. Nie wymaga terapii, ale warto wspomóc nieco dziecko m.in. poprzez częstą ekspozycję na produkty oraz ich próbowanie. Poprzez zabawę jedzeniem – jego oglądanie, dotykanie, wąchanie, rozsmarowywanie, dziecko stopniowo oswaja się z konkretnymi produktami. To, co początkowo wydawało się małemu człowiekowi nieznane i odstraszające, powoli staje się akceptowalne  – dziecko dotyka, potem wkłada do buzi i w końcu zjada. Bo to już zna i tego się nie boi.

          Do oswajania i odwrażliwiania przydają się właśnie różnego rodzaju zabawki, pluszaki, ilustracje, książeczki o gotowaniu –  nie od razu dziecko będzie chętne dotykać rzeczywistych produktów, takich jak warzywa prosto ze straganu, czy spaghetti na talerzu. Warto najpierw pokazać  je na obrazkach, kupić zestaw plastikowych warzyw i pobawić się z dzieckiem. Dla niego to bezpieczniejsza i bardziej komfortowa forma poznawania świata w sytuacji, kiedy pojawia się lęk. Każdy mały krok ma znaczenie.

Przypnij kokardkę!

             Przypinanie i odpinanie różnych elementów na rzepy to bardzo prosta i atrakcyjna zabawa dla najmłodszych dzieci. Należy pamiętać jednak zawsze, by wykorzystywane części (w tym przypadku kokardki) były wystarczająco duże – zabawa musi być rozwijająca, ale i bezpieczna (elementy mniejsze takie jak na zdjęciu należy wykorzystywać w pracy z dziećmi, które mają już za sobą etap brania wszystkiego do ust; z dziećmi mniejszymi – poniżej 1 r.ż. możemy np. wykorzystać duże wałki do włosów, które dzięki swojej włochatej powierzchni samoistnie przyczepią się do taśmy rzepowej).
              Najlepiej nie dawać dziecku od razu wszystkich elementów na raz do przypinania, a wydzielać je pojedynczo pod kontrolą. Po pierwsze – mamy pewność, że dany element, który maluch otrzymał zostanie przypięty, po drugie – jest dużo bardziej prawdopodobne, że dziecko będzie skupiało się na czynności przypinania i odpinania, a nie na zabawie samymi elementami (kiedy dostaje ich za dużo na raz jego aktywność staje się chaotyczna i skupiona na oglądaniu wszystkich elementów lub ich rozrzucaniu). W ten sposób pomagamy dziecku zorganizować zabawę.

Do przygotowania potrzebna jest taśma rzepowa – samoprzylepna, kokardki i zalaminowana kartka. Do przechowania najlepsze są woreczki strunowe.

 

              Takie ćwiczenie wydłuża czas koncentracji uwagi dziecka na danej aktywności –  jest ono zaangażowane i szybko widzi efekt swojego działania, dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo, że uda mu się doprowadzić zadanie do końca. To również bardzo ważna umiejętność, którą dziecko stopniowo musi opanować. Uwaga małego dziecka jest zwykle krótkotrwała, przerzutna, podatna na rozproszenie przez różne bodźce z otoczenia – stąd ta trudność.
Odpinając i przypinając elementy dziecko rozwija również koordynację wzrokowo ruchową (musi trafić kokardą na pasek – ponieważ nie cała kartka pokryta jest rzepem i nie wszędzie elementy będą się przyczepiać), rozwija zdolności manipulacyjne (musi przecież odwrócić kokardę odpowiednią stroną i ustawić w taki sposób, by przeczepiła się do paska) oraz usprawnia pracę palców dłoni i chwyt.

Zapraszam do zabawy : )

Wcześniak – pierwsze 6 lat życia

              Książka niełatwa do zdobycia, gruba – bo liczy około 600 stron. Bardzo dokładna.
Jest w niej mnóstwo informacji cennych dla rodzica dziecka urodzonego przedwcześnie.  Pozycja składa się z 9 rozdziałów szczegółowo podzielonych i zatytułowanych, dzięki czemu zręcznie można się po niej poruszać.

            

            Rozdział pierwszy jest wstępem do całości – znaleźć można tu statystyki odnoszące się do przeżywalności, rokowań zdrowotnych, pierwszych emocji i pytań w obliczu niespodziewanego, trudnego początku. Zawarte zostały tutaj wyjaśnienia dotyczące samego przebiegu porodu przedwczesnego, jak też pierwszych godzin dziecka na świecie i decyzji podejmowanych bardzo szybko w celu zapewnienia noworodkowi jak najlepszej opieki.

            Część II dotyczy pierwszego dnia na oddziale intensywnej terapii noworodka – całego otoczenia – maszyn, dźwięków, słownictwa jakim posługują się lekarze i pielęgniarki. Ale też trudnych emocji matki związanych z niespodziewanymi okolicznościami narodzin dziecka, odmiennymi wyobrażeniami tej szczególnej chwili, nowością sytuacji oraz opieki nad wcześniakiem. Rodzic znajdzie odpowiedzi na szereg pytań, które pojawiają się już od pierwszych chwil narodzin.

            Rozdział trzeci skupia się na pierwszym tygodniu życia wcześniaka i jego rodziców – to czas oczekiwania na wyniki badań. Zwrócono uwagę na różne objawy u noworodka, które mogą być niepokojące  (np. sine palce u nóg), zachowania personelu (częste oglądanie kupki, kolejne wkłucia), czy nagłe pogorszenie stanu zdrowia dziecka (wylewy dokomorowe, zespół ucieczki powietrza, drgawki). W każdym rozdziale są także wskazówki dotyczące organizacji życia rodzinnego w tym szczególnym czasie, budowania więzi, poczucia bezpieczeństwa dziecka i całej rodziny. Jest również krótki podrozdział dla rodziców wieloraczków.

          W czwartej części autorzy pokazują jak oddział intensywnej terapii noworodka staje się dla rodziny drugim domem. Zdarza się nierzadko, że pobyt w szpitalu przedłuża się i mają tu miejsce ważne momenty dla dziecka i jego matki – pierwsze karmienia, kangurowanie – czyli budowanie wzajemnej bliskości.      

         Rozdział V zawiera odpowiedzi na pytania pojawiające się w momencie zagrożenia zdrowia czy życia wcześniaka i konieczności przeprowadzenia w związku z tym operacji.

              W części VI przybliżono wątpliwości z jakimi zmagają się opiekunowie kiedy nadchodzi czas opuszczenia szpitala razem z dzieckiem i organizacji życia pozna oddziałem intensywnej terapii.

             Część VII dotyczy rozwoju dziecka na dalszych etapach rozwoju – jego odżywiania, pielęgnacji, kontroli specjalistów, trudności z samoregulacją i niepokojących objawów.

         VIII rozdział poświęcony został tematyce wczesnej interwencji w przypadku zagrożenia niepełnosprawnością czy niepełnosprawności – potrzeby szczegółowej diagnozy trudności dziecka i wdrożenia oddziaływań terapeutycznych.

           Ostatni rozdział skierowany został do rodziców tych wcześniaków, którym nie udało się przeżyć. Dotyczy pomocy w radzeniu sobie z ogromnym smutkiem, ale jest też poradnikiem po ustaleniach i decyzjach, jakie są konieczne do podjęcia po śmierci dziecka.

 

Spis treści:

1. Witaj na świecie
2. Pierwszy dzień
3. Pierwszy tydzień
4. Zadomowienie się w szpitalu
5. Jeśli Twoje dziecko musi być operowane
6. Wreszcie zabierasz dziecko do domu
7. Od wcześniaka do przedszkolaka (i dalej)
8. Kiedy rodzice mają powód do zmartwienia?
9. Utrata dziecka
10. Załączniki

Jak przygotować niewidome dziecko do nauki brajla

            Świetna książka pod redakcją Małgorzaty Paplińskiej, jedyna w swoim rodzaju, bardzo cenna dla rodziców dzieci niewidomych. Wybrane jej treści wykorzystać można także do wspomagania rozwoju każdego małego dziecka. Została wydana przez Fundację „Trakt” i niestety nie można kupić jej w księgarni. Ofiarując natomiast niewielką darowiznę na rzecz fundacji można poprosić o przesłanie jednego egzemplarza.

          W książce zawarte są informację dotyczące pisma brajla i czytania dotykowego. Specjaliści odpowiadają na pytania rodziców odnoszące się do samego procesu nabywania tej umiejętności, trudności jakie mogą się pojawiać oraz wykorzystywanych narzędzi i pomocy.
          Autorzy pokazują, że w kontekście wspierania dziecka niewidomego, oprócz ćwiczeń dotykowych tak samo ważna jest jego sprawność ruchowa w zakresie motoryki małej i dużej, rozumienie pojęć przestrzennych, orientacja w  przestrzeni, kompensacja sensoryczna pozostałych zmysłów, jak również umiejętności społeczne i samoobsługowe kształtowane już od najmłodszych lat.
          Jest tutaj mnóstwo wskazówek od czego zacząć pracę z małym dzieckiem z dysfunkcją wzroku. Publikacja jest pełna pomysłów na zabawy i pomoce wspomagające rozwój, np. jak wykonać książeczkę dotykową, w jaki sposób stymulować zmysł dotyku, nauczyć go bezpiecznego przemieszczania się czy przygotować pomoce do wprowadzania modelu sześciopunktu (czyli rozmieszczenia punktów w znakach systemu Braille’a).
         Zawarto tu również informacje dotyczące dzieci starszych, w wielu przedszkolnym i szkolnym, jednak pozycja przede wszystkim jest mocną bazą do pracy już z najmłodszymi dziećmi niewidomymi.

(more…)

Interwencja Wczesnodziecięca – 200 praktycznych ćwiczeń dla małych dzieci z trudnościami rozwojowymi

            Inspiracją programu zawartego w książce Waltera Strassmeiera był projekt „Interwencja wczesnodziecięca w przypadku dzieci upośledzonych” realizowany w Instytucie  Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu w Monachium. Publikacja składa się z testu określającego poziom rozwoju dziecka na podstawie opanowanych przez nie umiejętności.

        Wyróżniono 5 obszarów: Samoobsługa i Rozwój Społeczny, Motoryka Mała, Motoryka Duża, Mowa, Myślenie i Postrzeganie Zmysłowe. Poszczególne umiejętności dotyczące określonej sfery funkcjonowania dziecka zostały uporządkowane zgodnie z kolejnością ich nabywania w toku rozwoju, począwszy od 3 miesiąca życia do 5 r. ż. W tabeli zamieszczonej przy każdym z pięciu obszarów odznaczać można te zdolności, które dziecko opanowało. Te zaś ćwiczenia, które sprawiały dziecku trudności można potraktować jako cele do pracy terapeutycznej.

        Książkę można także wykorzystać po prostu jako inspirację i bazę pomysłów na wspieranie rozwoju określonych umiejętności małego dziecka. Zawiera ponad 200 praktycznych ćwiczeń do wykorzystania w domu i gabinecie, z dokładną instrukcją i wskazaniem celu ich zastosowania (czego dziecko nauczy się poprzez określone ćwiczenie i dlaczego opanowanie tej umiejętności jest ważne  punktu widzenia rozwojowego).

 

Spis treści:

1. Naszym celem jest

2. Struktura programu

3. Nasze zalożenia

4. Potencjalne efekty

5. Metodologia

Programy interwencji wczesnodziecięcej

A: Samoobsługa i rozwój społeczny

B: Mała motoryka

C: Duża motoryka

D: Mowa

E: Myślenie i postrzeganie zmysłowe

Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka

         „Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka” pod redakcją Beaty Cytowskiej i Barbary Winczury to trafiona propozycja dla wszystkich, którzy chcą zapoznać się z wybranymi zagadnieniami dotyczącymi problematyki wczesnej interwencji.

Publikacja została podzielona na 5 części.
            W rozdziale pierwszym „Dziecko w procesie wczesnej interwencji i wspomagania rozwoju” znajdują się teksty wprowadzające w tematykę wczesnej pomocy małemu dziecku. Szerokie ujęcie problematyki pokazuje, jak wielu aspektów życia dziecka ona dotyka. Przybliżono grupy dzieci, które powinna swoim zasięgiem obejmować, warunki jakie musi spełniać oraz cele, które sobie stawia. Jest też trochę o tym, jak wyglądają trudne początki wcześniaków na etapie pobytu w szpitalu oraz pozostałych dzieci z grupy zagrożonej niepełnosprawnością w obliczu diagnozy i dalszej opieki terapeutycznej. 

           Części II dotyczy wspomagania rozwoju dziecka w jego najbliższym środowisku – w jaki sposób pielęgnować i jak zorganizować otoczenie, by stymulować rozwój. Zwrócono uwagę nie tylko na oddziaływania o charakterze terapeutycznym, ale też na znaczenie więzi rodzicielskiej i wychowania dzieci z trudnościami rozwojowymi.

W części III poświęconej rehabilitacji dzieci z dysfunkcjami w rozwoju ruchowym przedstawiono także istotę wczesnej interwencji logopedycznej.

IV część zawiera teksty dotyczące oddziaływań terapeutycznych wobec dzieci z różnymi typami niepełnosprawności.

Część ostatnia poświęcona została dzieciom z problemami emocjonalnymi. Opisane zostały trudności związane z adaptacją dzieci do nowych środowisk – lęku separacyjnego, reakcji wycofania, a także nadpobudliwości, zaburzeniami zachowania, mutyzmem wybiórczym czy przebytą traumą.

Polecam bardzo. Tym bardziej, że temat wczesnej interwencji pokazany został w tutaj w sposób szczególnie mi bliski –  podkreślający jak wielu grup dzieci dotyczy potrzeba wczesnej pomocy. Nie są to tylko wcześniaki czy dzieci z zespołami genetycznymi, ale również dzieci z chorobami somatycznymi, czasowo pozbawione opieki rodzicielskiej, nadpobudliwe, z trudnościami w zakresie regulacji emocji czy funkcjonowania społecznego.

 
 
        Spis treści:
  • Wstęp
  • DZIECKO W PROCESIE WCZESNEJ INTERWENCJI I WSPOMAGANIA ROZWOJU
    Idea wczesnej interwencji i wspomagania małego dziecka
    Postępowanie interwencyjne i wczesna terapia na oddziałach noworodkowych i niemowlęcych
    Możliwości interwencji dietetycznej w terapii schorzeń
    Wybrane aspekty diagnozy psychologicznej dziecka z zaburzeniami rozwojowymi
    Małe dziecko w procesie terapeutycznym
    Problematyka relacji terapeutycznej we wczesnej interwencji u niemowląt i małych dzieci
    Wczesne wspomaganie rozwoju – najczęściej popełniane błędy
  • WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA W JEGO NAJBLIŻSZYM ŚRODOWISKU
    Stymulowanie rozwoju niemowląt
    Wczesne komunikowanie się dziecka. Narodziny miłości
    Rodzicielskie wsparcie szansą dla rozwoju małego dziecka
    Wspomaganie rozwoju małego dziecka w wieku przedszkolnym – propozycje rozwiązań metodycznych
    Zabawa tematyczna istotnym czynnikiem wspomagającym rozwój małego dziecka
    Rozpoznawanie kolorów przez dzieci w wieku przedszkolnym. Przyczyny nadmiernych trudności
    Znaczenie wczesnej interwencji szkolnej wobec ucznia z niepełnosprawnością intelektualną dla jego dalszej drogi edukacyjnej
  • WCZESNA STYMULACJA ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA
    Metoda NDT- Bobath (Neurodevelopmental Treatment – Bobath) w usprawnianiu dzieci z zaburzeniami rozwoju ruchowego
    Diagnostyka i terapia metodą Vojty we wczesnej interwencji. Zaburzenia ośrodkowej koordynacji nerwowej
    Podstawowe zasady obserwacji i terapii zaburzeń integracji sensorycznej u małego dziecka
    Wczesna interwencja logopedyczna wobec dziecka zagrożonego niepełnosprawnością
    Podstawy wczesnej interwencji logopedycznej w przypadku dzieci z rozszczepem podniebienia
  • WCZESNA INTERWENCJA WOBEC DZIECKA ZABURZONEGO W ROZWOJU
    Wczesna rehabilitacja dzieci z wadą słuchu
    Badanie kompetencji językowych u małych dzieci z wadą słuchu
    Postępowanie terapeutyczno-wychowawcze wobec dziecka niepełnosprawnego wzrokowo
    Wspomaganie rozwoju małego dziecka z uszkodzonym wzrokiem poprzez działania muzykoterapeutyczne
    Wspomaganie rozwoju dziecka z zespołem Downa w wieku przedszkolnym
    Wczesna rehabilitacja mowy i jej znaczenie u dzieci z zespołem Downa
    Wczesna interwencja terapeutyczna u dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym za pomocą systemu nauczania kierowanego przez Petö
    Wczesna diagnoza i rewalidacja dziewczynek z zespołem Retta w opinii rodziców
    Wczesne wykrywanie zaburzeń autystycznych w świetle koncepcji teorii umysłu
    Mali profesorowie czy inteligentni autyści? Wczesna diagnoza dziecka z zespołem Aspergera
  • POMOC DZIECIOM Z PROBLEMAMI EMOCJONALNYMI I TRUDNOŚCIAMI W ZACHOWANIU
    Wczesna interwencja wobec problemów emocjonalnych dziecka związanych z adaptacją do przedszkola
    Diagnoza i wczesna interwencja traumy dziecięcej
    Zaburzenia w zachowaniu dzieci. Możliwości wczesnej interwencji terapeutycznej

Złap muchę!

           Bardzo prosta zabawa – potrzebna jest tylko łapka na muchy, rzepy i wydrukowane, zalaminowane obrazki. Całą łapkę wyklejamy rzepami – wtedy łatwiej jest dziecku trafić w muchę (na której przyklejony jest tylko jeden mały rzep). Zabawa jest łatwa i przyjemna, ponieważ jeśli tylko dziecku uda się trafić w obrazek,  rzep do rzepa na pewno się przyklei i będzie szybki efekt.
       Zabawa, która daje szybki efekt działania dziecka, rozwija myślenie przyczynowo – skutkowe, poczucie sprawstwa i jest dobrym narzędziem wydłużania czasu koncentracji na danej aktywności. Małe dziecko, jeśli nie widzi szybkiego rezultatu swoich działań, szybko z nich rezygnuje, dlatego ważne, by aktywności były krótkie i powtarzalne.

           Przy okazji w czasie takiej zabawy rozwijamy koordynację oko – ręka (dziecko musi trafić w obrazek), małą motorykę (dziecko rozwija sprawność ręki chwytając, trzymając i machając łapką) i zdolności manipulacyjne (odrywanie przyklejonych do siebie rzepek jest dobrym ćwiczeniem sprawności palców).

Polecam, bardzo! : )

Kolorowy Świat

          I znów kategoryzacja ze względu na kolor, rozpoznawanie i nazywanie podstawowych barw.
Takie kubeczki można znaleźć w sklepie gospodarczym, ważne by barwy były podstawowe i tym samym łatwo rozpoznawalne dla małego dziecka.

      Elementy można również stworzyć w domu, wystarczy laminator i kolorowy papier. Do ćwiczeń kategoryzacji i rozpoznawania kolorów dobrze jest użyć elementów prostych w formie i kojarzących się dziecku z konkretnym, znanym mu elementem rzeczywistości. W taki sposób kolor (jako cecha przedmiotu) stają się dla dziecka bardziej przystępne na wczesnym etapie jego rozwoju.

I tak:
zielony jak listek… niebieski jak chmura… czerwony jak kwiatek… żółty jak słońce.

„Niezbędnik rodzica wcześniaka”

       Cenna książka, dla rodziców, ale i dla specjalistów. Wydawana co roku, ulepszana przez Fundację Wcześniak Rodzice – Rodzicom. Można ją otrzymać za darmo pisząc do fundacji i prosząc o publikację.
       Zawiera wiele przydatnych informacji na temat pierwszych dni po przedwczesnym porodzie w szpitalu – karmienia dziecka, pielęgnacji, funkcjonowania oddziału, przeżyć emocjonalnych całej rodziny.

          Dalsza część zawiera wskazówki dotyczące dalszego postępowania po powrocie ze szpitala: Opisy różnych problemów zdrowotnych dzieci przedwcześnie urodzonych, rehabilitacji, podstawowych kontroli u specjalistów, karmienia i pielęgnacji. Cenny przewodnik, zwłaszcza, że przygotowując się do ciąży i porodu raczej nie bierze się pod uwagę przedwczesnego rozwiązania. Zwykle wszystko dzieje się nagle, a taka garść informacji na początek wydaje się bardzo pomocna.

 

Spis treści:

Rozdział 1. POBYT W SZPITALU
1.1. Kim jest wcześniak?
1.2. Pierwsze dni po porodzie – terminy i pojęcia.
1.3. Karmienie piersią.
1.4. Jak sobie radzić w szpitalu? Porady dla rodziców.
1.5. Starsze rodzeństwo wcześniaka
1.6. Stawanie się rodzicem wcześniaka. Zrozumienie emocji daje siłę.
1.7. Duchowość dziecka – wcześniaka.

Rozdział 2. POWRÓT DO DOMU
2.1. Przygotowanie do wyjścia Waszego dziecka ze szpitala
2.2. Organizacja życia domowego.
2.3. Wskazówki dotyczące pielęgnacji.
2.4. Podstawowe kontrole i specjaliści.
2.5. Przeżycia emocjonalne rodziców wcześniaków.
2.6. Grupy wsparcia dla rodziców – jak je zorganizować?
2.7. Kolejne dziecko po wcześniaku? – przykłady z życia wzięte.

Rozdział 3. ROZWÓJ I ZDROWIE WCZEŚNIAKA
3.1. Szczepienie u noworodków urodzonych przedwcześnie.
3.2. Retinopatia wcześniaków.
3.3. Wybór metody rehabilitacji.
3.4. Wcześniak – perspektywa integracji sensorycznej.
3.5. Mleko matki to lekarstwo dla wcześniaka.
3.6. Rady na przyszłość.
3.7. Wczesne wspomaganie Integracji Sensorycznej wcześniaków z Memolą.

Rozdział 4. INFORMACJE PRAWNO – SPOŁECZNE
4. 1. Urlop macierzyński, rodzicielski i ojcowski.
4.2. Zasiłek i urlop wychowawczy.
4.3. Kwestie prawne związane z niepełnosprawnością dziecka.
4.4. Pozostałe zasiłki i świadczenia.
4.5. Program Rodzina 500 Plus
4.6. Konsekwencje podatkowe dla beneficjentów Fundacji

Rozdział 5. FUNDACJA WCZEŚNIAK RODZICE – RODZICOM
5.1. Historia powstania Fundacji Wcześniak
5.2. Główne cele i działalność statutowa Fundacji.
5.3. Subkonta i świadczona pomoc.
5.4. Plany na przyszłość.

Rozdział 6. SPECJALNA CZĘŚĆ DLA OJCÓW WCZEŚNIAKÓW
6.1. Jak ojciec dziecka może pomóc kobiecie po porodzie przedwczesnym?
6.2. Hospitacja wcześniaka z punktu widzenia ojca.
6.3. Poznaj losy innych ojców wcześniaków.

Rozdział 7. DODATEK DLA LEKARZY PIERWSZEGO KONTAKTU
7.1. Definicja i epidemiologia.
7.2. Powikłania u wcześniaków – okres noworodkowy.
7.3. Opieka nad wcześniakiem i powrót do domu.

Rozdział 8. BAJKI DLA WCZEŚNIAKÓW I KSIĄŻKI DLA ICH RODZICÓW
8.1. Adam Bryś „Awaryjne lądowanie”.
8.2. Adam Bryś „Granice. Bajka o myszce Gabrysi”.
8.3. Lidia Nowicka – Łypczak „Dotyk serca”.
8.4. Karolina Kubilus „Dźwięki innego bębna”.
8.5. Marta Spyrczak „Za wcześnie”.

Rozdział 9. ANKIETA FUNDACJI WCZEŚNIAK „NARODOWY SPIS WCZEŚNIAKÓW”
9.1. Omówienie wyników ankiety „Narodowy spis wcześniaków z lat 2012 – 2017.