„Niezbędnik rodzica wcześniaka”

       Cenna książka, dla rodziców, ale i dla specjalistów. Wydawana co roku, ulepszana przez Fundację Wcześniak Rodzice – Rodzicom. Można ją otrzymać za darmo pisząc do fundacji i prosząc o publikację.
       Zawiera wiele przydatnych informacji na temat pierwszych dni po przedwczesnym porodzie w szpitalu – karmienia dziecka, pielęgnacji, funkcjonowania oddziału, przeżyć emocjonalnych całej rodziny.

          Dalsza część zawiera wskazówki dotyczące dalszego postępowania po powrocie ze szpitala: Opisy różnych problemów zdrowotnych dzieci przedwcześnie urodzonych, rehabilitacji, podstawowych kontroli u specjalistów, karmienia i pielęgnacji. Cenny przewodnik, zwłaszcza, że przygotowując się do ciąży i porodu raczej nie bierze się pod uwagę przedwczesnego rozwiązania. Zwykle wszystko dzieje się nagle, a taka garść informacji na początek wydaje się bardzo pomocna.

 

Spis treści:

Rozdział 1. POBYT W SZPITALU
1.1. Kim jest wcześniak?
1.2. Pierwsze dni po porodzie – terminy i pojęcia.
1.3. Karmienie piersią.
1.4. Jak sobie radzić w szpitalu? Porady dla rodziców.
1.5. Starsze rodzeństwo wcześniaka
1.6. Stawanie się rodzicem wcześniaka. Zrozumienie emocji daje siłę.
1.7. Duchowość dziecka – wcześniaka.

Rozdział 2. POWRÓT DO DOMU
2.1. Przygotowanie do wyjścia Waszego dziecka ze szpitala
2.2. Organizacja życia domowego.
2.3. Wskazówki dotyczące pielęgnacji.
2.4. Podstawowe kontrole i specjaliści.
2.5. Przeżycia emocjonalne rodziców wcześniaków.
2.6. Grupy wsparcia dla rodziców – jak je zorganizować?
2.7. Kolejne dziecko po wcześniaku? – przykłady z życia wzięte.

Rozdział 3. ROZWÓJ I ZDROWIE WCZEŚNIAKA
3.1. Szczepienie u noworodków urodzonych przedwcześnie.
3.2. Retinopatia wcześniaków.
3.3. Wybór metody rehabilitacji.
3.4. Wcześniak – perspektywa integracji sensorycznej.
3.5. Mleko matki to lekarstwo dla wcześniaka.
3.6. Rady na przyszłość.
3.7. Wczesne wspomaganie Integracji Sensorycznej wcześniaków z Memolą.

Rozdział 4. INFORMACJE PRAWNO – SPOŁECZNE
4. 1. Urlop macierzyński, rodzicielski i ojcowski.
4.2. Zasiłek i urlop wychowawczy.
4.3. Kwestie prawne związane z niepełnosprawnością dziecka.
4.4. Pozostałe zasiłki i świadczenia.
4.5. Program Rodzina 500 Plus
4.6. Konsekwencje podatkowe dla beneficjentów Fundacji

Rozdział 5. FUNDACJA WCZEŚNIAK RODZICE – RODZICOM
5.1. Historia powstania Fundacji Wcześniak
5.2. Główne cele i działalność statutowa Fundacji.
5.3. Subkonta i świadczona pomoc.
5.4. Plany na przyszłość.

Rozdział 6. SPECJALNA CZĘŚĆ DLA OJCÓW WCZEŚNIAKÓW
6.1. Jak ojciec dziecka może pomóc kobiecie po porodzie przedwczesnym?
6.2. Hospitacja wcześniaka z punktu widzenia ojca.
6.3. Poznaj losy innych ojców wcześniaków.

Rozdział 7. DODATEK DLA LEKARZY PIERWSZEGO KONTAKTU
7.1. Definicja i epidemiologia.
7.2. Powikłania u wcześniaków – okres noworodkowy.
7.3. Opieka nad wcześniakiem i powrót do domu.

Rozdział 8. BAJKI DLA WCZEŚNIAKÓW I KSIĄŻKI DLA ICH RODZICÓW
8.1. Adam Bryś „Awaryjne lądowanie”.
8.2. Adam Bryś „Granice. Bajka o myszce Gabrysi”.
8.3. Lidia Nowicka – Łypczak „Dotyk serca”.
8.4. Karolina Kubilus „Dźwięki innego bębna”.
8.5. Marta Spyrczak „Za wcześnie”.

Rozdział 9. ANKIETA FUNDACJI WCZEŚNIAK „NARODOWY SPIS WCZEŚNIAKÓW”
9.1. Omówienie wyników ankiety „Narodowy spis wcześniaków z lat 2012 – 2017.

Lokomotywa z kolorami!

Klasyfikujemy i poznajemy kolory!
        Taką ciuchcię można wykonać samemu w domu, wystarczy kolorowy papier, laminator i nożyczki : )
Ilość wagonów zależy od poziomu rozwoju dziecka. Ćwicząc rozpoznawanie i nazywanie kolorów na początek dobrze jest wykorzystać kolory podstawowe: czerwony, niebieski, zielony i żółty – najlepiej wprowadzane po dwa. Później możemy dokładać kolejne, zwiększając tym samym poziom trudności. 

        Oprócz rozpoznawania i nazywania kolorów, poprzez takie ćwiczenie rozwijamy u dziecka umiejętność klasyfikowania przedmiotów ze względu na kryterium, jakim jest w tym przypadku kolor (dostrzegania różnic między nimi i dopasowywania do siebie elementów podobnych).
Ja wykorzystałam do zabawy duże korale do nawlekania, ale mogą być to równie dobrze klocki, drobne zabawki – tak naprawdę wszystko, co jest dostępne i ma odpowiedni kolor – dobrze, by nie były to barwy pastelowe, które choć piękne dla nas, dla dziecka są trudniej rozpoznawalne.

* wykorzystano korale do nawlekania, Melissa & Doug.

„Zabawy słowno-ruchowe z niemowlakami”

           „Zabawy słowno – ruchowe z niemowlakami” Grażyny Wasilewicz to kolejna propozycja zabaw relacyjnych, które w przyjemny sposób wprowadzają dziecko w świat mowy, rozwijają naśladownictwo i wspierają rozwój motoryczny.

         Każda strona zawiera krótki, rymowany wierszyk, bogaty w wyrażenia dźwiękonaśladowcze, pojedyncze sylaby i proste wyrazy. Treść czytana dziecku jest także wyrażana poprzez ruch – instrukcja, jak to ma wyglądać, zawarta jest pod każdym wersem, by każdy – nawet osoba nieznająca na pamięć wierszyków mogła je wykorzystać w zabawie z dzieckiem. By w sposób obrazowy i konkretny przedstawić dziecku treści można również wykorzystać jego ulubione zabawki. Powtarzanie określonych zabaw sprawia, że małe dzieci coraz chętniej w nich uczestniczą, próbują naśladować dorosłego i pozostają z nim w kontakcie.

 

Co wspieramy – z punktu widzenia psychologa dziecięcego:

  • rozwijamy mowę czynną – powtarzamy sylaby, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, wyrazy
  • ćwiczymy pamięć – powtarzanie treści wspieranych gestami sprawia, że dziecko szybciej je zapamiętuje
  • rozwijamy naśladownictwo bezpośrednie – jest to pierwsza forma uczenia się małego dziecka
  • rozwijamy koordynację wzrokowo – ruchową
  • wspieramy rozwój motoryki dużej i zdolności manipulacyjnych – ruchu całego ciała oraz precyzyjne
  • rozwijamy orientację w schemacie ciała dziecka
  • stymulujemy zmysł dotyku – zabawy podobnie jak masażyki M. Bogdanowicz opierają się o dotyk – wskazywanie części ciała dziecka, gładzenie brzuszka, rączki, dotykanie paluszków, łaskotki
  • budujemy bliską relację z drugą osobą w atmosferze pozytywnych emocji; odczytujemy komunikaty niewerbalne, rozwijamy kontakt wzrokowy
 
 
źródło: Wasilewicz G., Zabawy słowno-ruchowe z niemowlakami, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk, 2018.

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka w świetle rozporządzenia – od czego zacząć?

       Chyba najbardziej popularną do tej pory w Polsce formą pomocy małemu dziecku z niepełnosprawnością jest Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka (WWRD). Na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. zorganizowano kompleksowy program wsparcia, którym objęta zostaje cała rodzina dziecka, u którego zdiagnozowano nieprawidłowości rozwojowe.

 

Czy jest dokładnie Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka:

      Wczesne wspomaganie to szereg wielospecjalistycznych oddziaływań, które mają na celu pobudzenie  psychoruchowego i społeczno-emocjonalnego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności, do podjęcia nauki w szkole.

Czyli! Pomoc udzielana jest rodzinie od momentu, w którym dziecko otrzyma opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (było badane w poradni i zespół stwierdził konieczność wspierania rozwoju w ramach WWRD) do momentu rozpoczęcia nauki w szkole.

          Nie jest tu podany konkretny wiek dziecka, ponieważ w przypadku trudności rozwojowych obowiązek rozpoczęcia nauki w szkole może zostać odroczony. Zatem np. dziecko 8 letnie, ale które zostało odroczone, może nadal korzystać z zajęć w ramach WWRD. W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone nie dłużej niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Więc o ile takie jest stanowisko poradni, dziecko może być odraczane i do tego momentu korzystać z zajęć w ramach WWRD).

 

Jakie są podstawowe cele Wczesnego Wspomagania?

  • Cel diagnostyczny – polega na sporządzeniu całościowej, wielospecjalistycznej diagnozy funkcjonowania dziecka (psychologicznej, lekarskiej, logopedycznej, oceny sfery ruchowej) w momencie, kiedy po raz pierwszy zostaje zgłoszone do poradni oraz diagnoz monitorujących rozwój dziecka – jego postępów już w trakcie trwania terapii, w celu określenia efektywności podejmowanych działań.
  • Opracowanie i wdrażanie kompleksowego postępowania wobec dziecka, które jest dostosowane do jego indywidualnych potrzeb, trudności i możliwości
  • Cel terapeutyczny – usprawnianie poszczególnych obszarów rozwoju dziecka:
    – motoryki dużej
    – umiejętności manipulacyjnych
    – funkcjonowania społeczno – emocjonalnego
    – zdolności poznawczych
    – umiejętności samoobsługowych
    – stymulacji polisensorycznej
  • Wsparcie dla rodziców udzielanie im wskazówek oraz szkolenie w zakresie metod i technik pielęgnacji dziecka, opieki i stymulacji jego rozwoju w warunkach domowych; wsparcie informacyjne dotyczące zasobów społecznych, z których mogą skorzystać; pomocy w przystosowaniu warunków domowych do potrzeb dziecka, w pozyskaniu odpowiednich środków dydaktycznych i niezbędnego sprzętu; udzielaniu pomocy w zakresie kształtowania właściwych postaw w kontakcie z dzieckiem, umacnianie więzi emocjonalnych rodziny, rozpoznawanie zachowań dziecka i utrwalanie właściwych reakcji na nie;
 

Dla kogo jest WWDR?

         Dla dzieci, które otrzymały opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Najczęściej są to dzieci, u których stwierdza się niepełnosprawność lub istnieje zagrożenie niepełnosprawnością.

Od czego zacząć?

       W momencie, kiedy w rozwoju dziecka coś zaczyna rodzica niepokoić, należy udać się do PUBLICZNEJ Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej i złożyć pisemny wniosek z prośbą o przebadanie dziecka.
Pomoc zapewniana przez poradnie publiczne jest bezpłatna, nie jest potrzebne skierowanie (inaczej jest w placówkach medycznych, tam jest ono wymagane). Specjaliści (fizjoterapeuta, logopeda, psycholog, terapeuta SI – w zależności od potrzeb) umawiają się z rodzicem na kolejne spotkania i diagnozują dziecko – sprawdzają je pod kątem rozwoju psychomotorycznego – przeprowadzają wywiad rozwojowy z rodzicem, obserwują, wykonują określone próby kliniczne, stosują skale do określenia poziomu rozwoju. Badania małych dzieci odbywają się w obecności rodziców. Na podstawie wyników badania poradnia wydaje opinię i kwalifikuje dziecko (lub nie, jeśli rozwija się prawidłowo) do udziału w zajęciach organizowanych w ramach wczesnego wspomagania.

Z opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka rodzic powinien zgło­sić się do placówki, która prowadzi zajęcia WWRD. Tam już umawia się konkretnie na cykliczne spotkania z terapeutami.

        Jeśli diagnoza w poradni psychologiczno-pedagogicznej wskazuje na niepełnosprawność dziecka, rodzic może postarać się o dokument, który to potwierdzi, czyli o orzeczenie o niepełnosprawności. Instytucją, do której należy się zwrócić, by takie orzeczenie otrzymać jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Zadaniem specjalistów w tym miejscu jest rozpoznawanie i orzekanie o niepełnosprawności oraz kierowanie rodziców wraz z dziećmi do odpowiednich placówek pomocowych. Dzięki orzeczeniu o niepełnosprawności rodzic ma możliwość korzystania z różnorodnych świadczeń i ulg.

! Zatem: opinia z poradni psychologiczno – pedagogicznej a orzeczenie o niepełnosprawności to dwa zupełnie różne dokumenty.

W poradni  psychologiczno – pedagogicznej dziecko z dysfunkcjami rozwojowymi może otrzymać opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, która uprawnia je do korzystania z różnych form terapii wspierających rozwój.

Orzeczenie o niepełnosprawności zaś to dokument, który rodzic może uzyskać w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Ten dokument potwierdza niepełnosprawność dziecka i umożliwia korzystanie z różnych świadczeń, m.in. finansowych, ulg itp.

Gdzie realizowane jest wczesne wspomaganie?

      Zajęcia realizowane są w przedszkolach, szkołach, publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych, specjalnych ośrodkach. W przypadku dzieci, które nie ukończyły 3 r.ż, zajęcia mogą odbywać się w domu. WWRD może być także realizowane w formie zajęć grupowych – grupki muszą liczyć nie więcej niż troje dzieci. O takiej potrzebie decyduje specjalista prowadzący dziecko, uzgadniając to z koordynatorem.

Kto prowadzi terapię dziecka w ramach WWRD?

        Duża zależy od tego, z jakimi problemami boryka się dziecko i od tego, jakie możliwości ma placówka,  w której WWRD zdecydujemy się realizować. Dziecko ma możliwość korzystania z zajęć u różnych specjalistów, którzy tworzą zespół.  Najczęściej wśród terapeutów jest psycholog, logopeda, i pedagog (tyflopedagog, surdopedagog, oligofrenopedagog), ale w zależności od potrzeb dziecka może też być fizjoterapeuta czy terapeuta SI.

Ile godzin zajęć przysługuje dziecku w ramach wczesnego wspomagania?

        Wymiar zajęć WWRD wynosi od 4 do 8 godzin w miesiącu, w zależności od możliwości psychofizycznych i potrzeb dziecka, zajęcia prowadzone są indywidualnie z dzieckiem i jego rodziną. Jest także możliwość uzyskania większej ilość godzin zajęciowych dla dziecka, jeśli zgodę wyrazi organ prowadzący (choć jest to trudne do uzyskania).

 

Niezwykle ważna w całym procesie wspierania dziecka w ramach WWRD jest współpraca specjalistów z rodzicami. Biorąc pod uwagę pomoc udzielaną najmłodszym dzieciom zawsze działamy poprzez rodziców.

 

Źródło:

Piotrowicz R., Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka – kompleksowe wsparcie terapeutyczne dziecka i rodziny Diagnoza i program., ORE.

Rafał – Łuniewska J., Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w teorii i praktyce, ORE.

Cytowska B., Winczura B., Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dzieck, Wydawnictwo Impuls, Kraków, 2006.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci

Zabawa w kolory

Psycholog dziecięcy nawet na weekendowych zakupach spożywczych znajdzie coś dla siebie : )
Można podobne dinozaury/zwierzaki bez większych trudności wykonać samemu w domu, zalaminować, dodać rzepy i ćwiczyć z dzieckiem, po to by:

  • rozwijać zdolności manipulacyjne poprzez odrywanie rzepów
  • budować pojęcie „taki sam” poprzez dopasowywanie odpowiednich kolorów
  • nauczyć najpierw rozpoznawania kolorów, a potem nazywania ich

„Karmienie dziecka” – Brazelton, Sparrow

       To książka pełna empatii, ciepła i zrozumienia dla dziecka i jego problemów z przyjmowaniem pokarmów. Autorami pozycji są światowej sławy specjaliści Thomas B. Brazelton pediatra oraz Joshua D. Sparrow – psychiatra dziecięcy.

W rozdziale pierwszym specjaliści pokazują rodzicom, jak wiele różnych czynników ma wpływ na chęci i możliwości dziecka w zakresie jedzenia. Piszą o zgubnej mocy „duchów znad kołyski” – czyli doświadczeń związanych z posiłkami z czasów własnego dzieciństwa. Podkreślają rolę prywatnych przekonań rodziców, które kształtują sposób postrzegania trudności z jedzeniem.

W rozdziale II przedstawiono kolejne ważne momenty w życiu dziecka, od jego narodzin do 5 roku życia, które pokazują, jak wygląda przyjmowanie pokarmów na poszczególnych etapach życia dziecka, jakie zmiany wówczas zachodzą, w jaki sposób wspierać dziecko i siebie w tym procesie.

III rozdział zawiera wiele skutecznych metod radzenia sobie w sytuacjach problemowych, np. w przypadku alergii pokarmowych, odmowy jedzenia, zmniejszeniem apetytu podczas choroby, pracą niewłaściwymi nawykami żywieniowymi, korzystaniem z „ekranów” podczas posiłków. Rady dodają rodzicom otuchy i pomagają przyjąć właściwe postępowanie w stosunku do dziecka, zmniejszając ich stres. Można tutaj odnaleźć mnóstwo konkretnych i przydatnych wskazówek.

 

Spis treści:

Rozdział I: Nadrzędne zadania rodziców:

  • Momenty przełomowe – przewidywalne ścieżka rozwoju
  • Duchy znad kołyski
  • Rodzicielski poświęcenie
  • Rozwój mózgu w życiu płodowym
  • Karmienie a temperament
  • Nie tylko odżywianie
  • Jeszcze o duchach znad kołyski

     

Rozdział II: Karmienie – momenty przełomowe:

  • Ważna decyzja – pierś czy butelka?
  • Odżywianie dziecka w życiu płodowym
  • Noworodek
  • 3 tygodnie
  • 2 miesiące
  • 4 miesiące
  • 6 miesięcy
  • 8 miesięcy
  • 10 miesięcy
  • 12-24 miesiące
  • 2-3 lata
  • 4-5 lat

     

Rozdział III: Problemy z karmieniem

  • Alergie pokarmowe
  • Butelka przed snem
  • Zadławienia
  • Słaby przyrost masy ciała
  • Rola ojca w karmieniu dziecka
  • Zakupy i gotowanie z dziećmi
  • Odmowa jedzenia
  • Odruch wymiotny i problemy z przełykaniem
  • Odżywianie dziecka podczas choroby
  • Niezdrowa żywność
  • Zatrucie ołowiem i łaknienie spaczone
  • Posiłki w gronie rodzinnym
  • Mleko i alergie na mleko
  • Potrzeby żywieniowe
  • Nadwaga
  • Grymaszenie przy jedzeniu
  • Odżywianie wcześniaków i dzieci specjalnej troski
  • Jedzenie a dyscyplina
  • Zespół przeżywania
  • Jedzenie w szkole
  • Ulewanie, refluks żołądkowo – przełykowy i zwężenie odźwiernika
  • Zachowanie przy stole
  • Jedzenie przed telewizorem
  • Rzucanie jedzenia
  • Wegetarianizm
  • Witaminy i składniki mineralne

Źródło: Brazelton T. B., Sparrow J.D., Karmienie dziecka, GWP, 2014.

Wczesna Interwencja – podstawy prawne. Dlaczego idzie to tak opornie?

         Dzięki rozwojowi nauk medycznych dostajemy dzisiaj możliwość ratowania dzieci przedwcześnie urodzonych, które do niedawna miałyby nikłe szanse na przeżycie. To rzeczywiście wielki sukces. Jednak należy pamiętać, że misja nie kończy się w tym miejscu –  to dopiero początek. Polega ona na dostarczeniu dziecku i rodzinie pomocy w wyrównywaniu deficytów rozwojowych, jakie mogą się pojawiać. 

Wcześniaki nie są jedyną grupą – mamy dzieci z ciąż donoszonych, ale o mocno obciążonym przebiegu, komplikacjach okołoporodowych, z wadami wrodzonymi. Mamy najmłodsze dzieci pozbawione czasowo lub trwale opieki rodziców, których rozwój również jest zagrożony.

 

        Aby dobrze tę misję realizować potrzebne jest wsparcie ze strony ustawodawców, którzy zadbają o pomoc wczesną, darmową, wielospecjalistyczną i łatwo dostępną. I mamy –  ustawy, rozporządzenia, a nadal idzie to dosyć opornie. Dlaczego?

       Ustawy często sporządzane są dosyć ogólnie, jest ich dużo, pisane są w sposób mało przystępny, różnie interpretowane, zmieniane, w niewłaściwy sposób w razie pilnej potrzeby łatane. Często możemy się w nich doszukać słów „mogą”, „może”, zamiast „musi” ( np. „Rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa, […], mogą w drodze uchwały ustanowić dla osób zamieszkałych na terenie jej działania uprawnienia na rzecz kobiet, rodzin i dzieci, inne niż określone w niniejszej ustawie.” – mogą – ale nie muszą). Stąd częste problemy związane z realizacją tego, co w nich zawarte. Nie jest to jednoznacznie określone, obligatoryjne. Tak samo tyczy się rozporządzeń. Trudno o  pewne odpowiedzi w wielu kwestiach. Stąd chaos. Ze szkodą zarówno dla rodzin, jak i często tych, którzy tę pomoc świadczą.

 

W takim razie, co mamy?

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWRD) to wielokierunkowe oddziaływania skierowane na dziecko, u któ­rego zdiagnozowano nieprawidłowości rozwojowe. Pomocą obję­ta zostaje całą rodzina. Wczesne wspomaganie rozwoju funkcjonuje w prawie oświatowym i aby dziecko mogło skorzystać z zajęć wspomagających, potrzebna jest opinia poradni psychologiczno­-pedagogicznej określająca specyfikę jego rozwoju. Wniosek o wydanie opinii składa rodzic lub opiekun prawny.
Wczesne wspomaganie rozwoju polega na pobudzaniu psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole. Zakres tego oddziaływania może być bardzo różny, w zależności od zdiagno­zowanych przez specjalistów deficytów rozwojowych.

 

Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Celem programu jest zapewnienie rodzinie dziecka niepełnosprawnego lub zagrożonego niepełnosprawnością, pomocy ze strony państwa poprzez dostęp do wielospecjalistycznej opieki i wsparcia:

    • dla kobiet w ciąży i ich rodzin
    • w zakresie wczesnego wspomaganie rozwoju dziecka i jego rodziny
    • różnego rodzaju usług wspierających i rehabilitacyjnych
    • opieki mieszkaniowej
    • poprzez koordynację działań, poradnictwo i udzielanie informacji
  •  
  •  

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach

Rozporządzenie określa:

  • kto udziela pomocy psychologiczno – pedagogicznej
  • na czym polega pomoc psychologiczno – pedagogiczna udzielana przez przedszkola, szkoły i placówki
  • w jaki celu udzielana jest pomoc psychologiczno – pedagogiczna
  • z czyjej inicjatywy udzielana jest pomoc
  • komu udzielana jest pomoc psychologiczno – pedagogiczna

 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym

Rozporządzenie określa warunki organizowania kształcenia, wychowania  i opieki dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a dokładniej:

  • dla kogo organizowane jest kształcenie specjalne
  • gdzie może być organizowane kształcenie specjalne i kto za nie odpowiada
  • jakie są zadania dyrektorka, który jest organizatorem
  • jakie są zadania nauczycieli
  • jakie są zadania zespołu odpowiedzialnego za planowanie pracy z dzieckiem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

        To najważniejsze regulacje prawne w Polsce, dotyczące wsparcia małego dziecka i jego rodziny. Dwie pierwsze pozycje, z racji tego, że są dla rodziców podstawą ubiegania się o pomoc dla najmłodszych dzieci (0-3) zastaną przybliżone w sposób szczegółowy już wkrótce.

       Wsparcia dla tej grupy można również poszukiwać w placówkach medycznych – poradniach konsultacyjnych, Oddziałach Rehabilitacji Dziennej, Ośrodkach Wczesnej Interwencji, Ośrodkach Edukacyjno-Rehabilitacyjno-Wychowawczych, ale o tym więcej również za jakiś czas : )

 

 

źródło:

Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.

„Świat opowiadany”

           A zaczęło się od tego, że autorki pracujące na co dzień z dziećmi niesłyszącymi chciały opowiedzieć im świat. Nie lada wyzwanie! A że użytecznych pomocy jest niewiele zdecydowały się stworzyć coś, co będzie przyciągało uwagę maluchów, rozwijało ich mowę i rozumienie, a także zachęcało do zabawy. Powstało pond sto obrazkowych scenariuszy. Terapeuci wykorzystują je na swój sposób, w zależności od potrzeb. Cały pomysł opiera się na naturalnym procesie rozwoju mowy człowieka, gdzie zanim pojawią się pierwsze słowa, dziecko ma już mocną podstawę innych umiejętności komunikacyjnych i bazę wiedzy o otaczającym świecie.

       W tym wydaniu mamy 17 różnych scenariuszy. Każdy składa się z krótkiej historyjki i obrazków przedstawiających jej poszczególne części. Obrazki są czytelne, streszczają to, co w bajce najważniejsze, ukazują punkty zwrotne akcji i emocje bohaterów, dają dziecku konkret, przez co łatwiej mu zrozumieć całość. Już samo prezentowanie poszczególnych obrazków, wskazywanie ich elementów, przy jednoczesnym czytaniu lub wymyślaniu treści, skupia uwagę najmłodszych dzieci. Dodatkowo autorki proponują zabawy będące kontynuacją zajęć tematycznych, które można wykorzystać do ćwiczenia innych, równie ważnych umiejętności.

         Publikacja przeznaczona jest dla dzieci od 2 roku życia, jednak proste historyjki można wykorzystywać już z dziećmi młodszymi, jeśli tylko je zaciekawią.

 

Co rozwijamy – z punktu widzenia psychologa dziecięcego:

  • wydłużamy czas koncentracji na danej aktywności
  • poszerzamy wiedzę o świecie
  • rozwijamy mowę bierną – poszerzamy słownictwo, nazywając kolejne elementy historyjki
  • rozwijamy mowę czynną – poprzez ćwiczenia dźwiękonaśladowcze, łączenie słów z obrazem
  • zapewniamy stymulację polisensoryczną – używając do zabaw różnorodnych rekwizytów, prawdziwych przedmiotów, w ten sposób uczymy dzieci również ich przeznaczenia, funkcji
  • uczymy dzieci rozpoznawać kolory,
  • różnicujemy wielkości (duży – mały)
  • różnicujemy tempo (szybko – wolno) i natężenie (cicho – głośno) dźwięków
  • rozpoznajemy i nazywamy emocje
  • zachęcamy do zabawy tematycznej
  • rozwijamy naśladownictwo

 Spis scenariuszy:

  • Brzydkie Kaczątko
  • Chory ptaszek
  • Deszczowa przygoda
  • Dobre zwyczaje
  • Gotowanie zupy
  • Grzybobranie
  • Historia Świętego Mikołaja
  • Kolorowe Nutki
  • Paweł i Gaweł
  • Pranie
  • Smok Wawelski
  • Smutna Jabłonka
  • Świerszczyk i mrówki
  • Wędkujące Misie
  • Wilki i kózki
  • Wpadła gruszka do fartuszka
  • W przedszkolu

źródło: „Nowy Świat Opowiadany” Dorota Szubstarska,Barbara Bednarska, Wydawnictwo Harmonia

Wczesna Interwencja a Wczesne Wspomaganie Rozwoju. Co to za różnica?

            No właśnie. Czytając polskie źródła dotyczące problematyki udzielania pomocy małemu dziecku, można spotkać się z dwoma terminami:wczesna interwencja” oraz „wczesne wspomaganie rozwoju dziecka”. Nasuwa się pytania o to, czy terminy te różnią się od siebie w jakiś zasadniczy sposób. Psycholog powie – „to zależy” – i będzie miał rację : )

           Pojawiają się wpisy, według których termin wczesna interwencja odnosi się ściśle do oddziaływań o charakterze medycznym i rehabilitacyjnym wobec dzieci zagrożonych niepełnosprawnością, zaś wczesne wspomagania rozwoju skupia się wokół dzieci niepełnosprawnych, z opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (uzyskaną na podstawie badania zespołu specjalistów w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej) i dotyczy raczej działań terapeutycznych, wspierających rozwój poznawczy, społeczno-emocjonalny.
I rzeczywiście tak jest, że słowo „interwencja” bardziej kojarzy się nam ze szpitalem i jego formami pomocy, jednak zarówno wczesna interwencja, jak i wczesne wspomaganie rozwoju dotyczą najważniejszego – możliwie wczesnej pomocy małemu dziecku w obliczu zagrożenia niepełnosprawnością lub niepełnosprawności. Na całym świecie tego rodzaju wsparcie określa się  mianem „wczesnej interwencji”. Obejmuje ono wszelkie oddziaływania mające na celu pomoc dzieciom, które urodziły się przedwcześnie, pochodzą z ciąż zagrożonych, z obciążonym wywiadem okołoporodowym, niepełnosprawnością, przewlekłymi chorobami somatycznymi, z ośrodków adopcyjnych po to, by ograniczać pojawiające się trudności rozwojowe. Na wczesną interwencję składają się nie tylko programy rządowe czy oświatowe, ale i postawy ludzi, szeroko rozumiana profilaktyka, wiedza dotycząca rozwoju – wiele różnych aspektów.

        Wydaje się jednak, że przyczyną tego dylematu terminologicznego jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Polskie prawo oświatowe „określa warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci mającego na celu pobudzanie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, zwanego dalej „wczesnym wspomaganiem”. Dlatego właśnie wsparcie małego dziecka, w oparciu o rozporządzenie, które jest obecnie najbardziej rozpowszechnioną formą takiej pomocy, kojarzone jest właśnie z tą nazwą i z pracą m.in. psychologów, pedagogów czy logopedów. Nie jest jednak prawdą, że we wczesnym wspomaganiu nie uczestniczą lekarze i fizjoterapeuci. Zespół specjalistów, który pracuje z dzieckiem, otacza całą rodzinę opieką interdyscyplinarną, w razie potrzeby odsyłając na konsultacje do lekarzy różnych specjalności, w zależności od potrzeb. Wczesne wspomaganie rozumiane w świetle rozporządzenia jest nam po prostu najbliższe i przez jego pryzmat patrzymy często na wczesną pomoc. Można zatem pokusić się o stwierdzenie, że „nasze” wczesne wspomaganie rozwoju dziecka jest pewną częścią szerokiego wachlarza różnorodnych działań, które składają się na wczesną interwencję i sięgają już okresu prenatalnego.

Definicje pojęć formułowane są różne, ciężko je przytaczać i zastanawiać się, która  nich jest lepsza czy gorsza. Warto za to zwrócić uwagę na pewne cechy tych form oddziaływań, które składają się na wczesną interwencję. Ważne aby:

  • pomoc była możliwie jak najwcześniejsza – wiąże się to z szybkim rozpoznaniem problemu, czyli przede wszystkim jakością opieki ze strony specjalistów zajmujących się dzieckiem od najwcześniejszych chwil życia oraz świadomością rodziców (po to, by pozwolić tym drugim otoczyć dziecko potrzebną opieką); pierwsze trzy lata życia małego człowieka to okres dużej plastyczności układu nerwowego, mózg jest bardziej podatny na zmiany w procesie terapeutycznym i możliwe staje się zahamowanie skutków określonych zaburzeń;
  • podejmowane działania miały charakter wielodyscyplinarny – by od początku, już na etapie diagnozy, a także później – w terapii, pomoc dziecku miała charakter współpracy między specjalistami różnych dziedzin (psychologami, logopedami, fizjoterapeutami, pedagogami, lekarzami); dobry specjalista ma świadomość, że jego wiedza i umiejętności skupiają się wokół obszaru, jakim się zajmuje. Kierując się prawdziwą potrzebą pomocy dziecku, odsyła rodziców na konsultację do specjalistów innych dziedzin, by zanim postawi diagnozę mieć pewność, że niczego nie przeoczył;
  • pomoc była skoordynowana – konieczne jest łączenie diagnoz i zaleceń różnych specjalistów w taki sposób, by wzajemnie się uzupełniały – by nie zabrakło określonej formy oddziaływań (np. logopedycznych), ale też by one się nie powielały (np. z dzieckiem pracuje dwóch różnych fizjoterapeutów – panuje mylne przekonanie, że im więcej tym lepiej);
  • w sposób ciągły monitorować rozwój dziecka i w razie konieczności modyfikować program rehabilitacyjno-terapeutyczny;
  • wspierać rodzinę – kiedy myślimy o pracy z małym dzieckiem musimy brać pod uwagę, że działamy głównie poprzez rodziców, oni słuchają zaleceń i wprowadzają je w życie. Żeby specjalista mógł w pełni  udzielić dziecku pomocy, rodzic musi być świadomy problemów jakich ono doświadcza. Często to pierwszy i najtrudniejszy krok. Bardzo ważne zatem jest, by zadbać o tę współpracę i udzielać rodzinie potrzebnego wsparcia;
  • pomoc była dostępna i bliska: celem wczesnej interwencji jest dotarcie do wszystkich rodzin, które potrzebują wsparcia. We wszystkich krajach za priorytetową uznaje się kwestię wyrównania szans pomiędzy regionami w zakresie dostępności usług. Miejsce, w którym dziecko otrzymuje pomoc, powinno znajdować się jak najbliżej miejsca zamieszkania rodziny;
  • zapobiegać wystąpieniu określonych zaburzeń lub też zmniejszać ryzyko ich rozwoju; bardzo ważnym punktem wczesnej interwencji jest profilaktyk pierwszorzędowa – działamy zanim trudności się pojawią;

 

Źródło:
Cytowska B., Winczura B., Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dzieck, Wydawnictwo Impuls, Kraków, 2006.
Rafał – Łuniewska J.,Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w teorii i praktyce, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2017.
Piotrowicz R.,Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka- kompleksowe wsparcie terapeutyczne dziecka i rodziny. Diagnoza a program, Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci

Sprawdź, czy jest gotowe do jedzenia – karty obserwacji

         „Sprawdź, czy jest gotowe do jedzenia – karty obserwacji” Marzeny Machoś i Magdaleny Czajkowskiej to gotowe narzędzie, które ułatwia nam określenie gotowości małego dziecka do jedzenia i picia.

            

           Specjalistki zwracają uwagę na szereg umiejętności, bez których przyjmowanie pokarmów jest niemożliwe lub utrudnione. Gotowość dziecka do jedzenia i picia wynika z wielu procesów poznawczych, społecznych, motorycznych, które wzajemnie się uzupełniają i napędzają.

        Mamy 4 karty obserwacji, przedstawione w formie czytelnych tabelek z rysunkami, umiejętnościami odpowiednimi dla wieku i ich znaczeniem dla rozwoju funkcji pokarmowych.
W części pierwszej przedstawiono rozwój motoryki dużej i jego wpływ na pobieranie pokarmu. W karcie drugiej mamy opis funkcji wzrokowych i słuchowych niezbędnych do jedzenia na danym etapie. Część trzecia obserwacji dotyczy pracy ręki i autostymulacji oralnej. W karcie ostatniej natomiast zestawiono umiejętności niezbędne do karmienia łyżeczką, picia z kubka i gryzienia.

              Narzędzie systematyzuje wiedzę. Wszystko zostało przedstawione w bardzo dokładny, a zarazem czytelny sposób, przez co przyjemnie korzysta się z niego w pracy.

Gorąco polecam : )

 

 

źródło: „Sprawdź, czy jest gotowe do jedzenia – karty obserwacji” Marzena Machoś, Magdalena Czajkowska, Wydawnictwo GooGoo.